Ben ik verplicht om voor mijn ouders te zorgen?

Veel mensen stellen zichzelf deze vraag op het moment dat hun ouders ouder worden en steeds meer ondersteuning nodig hebben.

"Ben ik eigenlijk verplicht om voor mijn ouders te zorgen?"

Vaak gaat die vraag niet alleen over de wet. Er zit ook een gevoel achter. Misschien ervaart u druk vanuit uw omgeving, voelt u zich verantwoordelijk of denkt u dat u geen andere keuze heeft.

Het korte antwoord is geruststellend: in Nederland bent u als kind niet wettelijk verplicht om zelf de dagelijkse zorg voor uw ouders uit te voeren.

Dat betekent niet dat u niets voor uw ouders kunt of wilt betekenen. Wel betekent het dat u zelf mag bepalen welke rol bij uw leven en mogelijkheden past.

Waarom zoveel mensen denken dat het wel verplicht is

Veel kinderen groeien op met het idee dat je voor je ouders hoort te zorgen.

Dat gevoel ontstaat vaak vanuit liefde, dankbaarheid of de manier waarop u bent opgevoed. Ook opmerkingen uit de omgeving kunnen dat versterken.

• "Je moeder heeft vroeger ook altijd voor jou gezorgd."
• "Je laat je ouders toch niet alleen?"

Hoewel zulke opmerkingen begrijpelijk kunnen zijn, vertellen ze niet het hele verhaal. De zorg voor ouderen is tegenwoordig veel complexer dan vroeger. Mensen wonen langer zelfstandig, kinderen wonen vaker verder weg en combineren mantelzorg met een baan en een eigen gezin.

Daardoor is het logisch dat niet iedereen alle zorg zelf kan of wil uitvoeren.

Wat zegt de wet?

Er bestaat geen algemene wettelijke plicht die kinderen verplicht om zelf hun ouders te verzorgen.

Dat betekent dat u niet verplicht bent om:

• dagelijks langs te gaan;
• boodschappen te doen;
• schoon te maken;
• afspraken te regelen;
• persoonlijke ondersteuning te bieden;
• mantelzorger te worden.

Natuurlijk kiezen veel kinderen ervoor om dit wél te doen. Maar dat is een persoonlijke keuze en geen wettelijke verplichting.

Verantwoordelijkheid voelt anders dan verplichting

Veel mensen halen verantwoordelijkheid en verplichting door elkaar.

U kunt zich verantwoordelijk voelen voor het welzijn van uw ouders zonder dat u alle zorg zelf hoeft uit te voeren.

Sterker nog: soms neemt u juist verantwoordelijkheid door tijdig passende ondersteuning te organiseren.

Goede zorg betekent niet dat u alles zelf doet. Goede zorg betekent dat uw ouders krijgen wat zij nodig hebben.

U mag grenzen stellen

• Misschien heeft u een drukke baan.
• Misschien zorgt u voor jonge kinderen.
• Misschien woont u ver weg.
• Of misschien merkt u gewoon dat de combinatie u steeds meer energie kost.

Dat zijn allemaal legitieme redenen om grenzen te stellen.

Grenzen stellen betekent niet dat u uw ouders in de steek laat. Het betekent dat u eerlijk bent over wat u wel en niet kunt bieden.

Wilt u daar meer over lezen? Bekijk dan ook onze overzichtspagina "Als zorgen voor je ouders te veel wordt".

Wat als u zich schuldig voelt?

Veel mensen voelen zich schuldig wanneer zij besluiten niet alle zorg zelf op zich te nemen.

Dat schuldgevoel is begrijpelijk, maar zegt niet automatisch dat u iets verkeerd doet.

Vaak ontstaat het juist omdat u veel om uw ouders geeft.

In het artikel "Ik wil niet voor mijn ouders zorgen. Is dat erg?" gaan we uitgebreider in op deze gevoelens en leggen we uit waarom veel kinderen hiermee worstelen.

Hulp organiseren is óók zorgen

Soms denken mensen dat hulp inschakelen betekent dat zij hun verantwoordelijkheid uit handen geven.

In werkelijkheid gebeurt vaak precies het tegenovergestelde.

Door ondersteuning te regelen zorgt u ervoor dat uw ouders de aandacht krijgen die zij nodig hebben, terwijl u ruimte houdt voor uw eigen leven.

Dat kan bijvoorbeeld gaan om:

• gezelschap;
• structuur in de week;
• begeleiding bij dagelijkse activiteiten;
• praktische ondersteuning;
• een vast en vertrouwd gezicht.

Daardoor blijft er voor u meer tijd over om gewoon kind te zijn.

Wacht niet tot u overbelast raakt

Veel mantelzorgers vragen pas hulp wanneer zij merken dat zij niet meer verder kunnen.

Juist daarom is het verstandig om eerder stil te staan bij uw eigen situatie.

Voelt u dat de zorg steeds zwaarder wordt? Lees dan ook "Mantelzorg wordt mij te veel. Wat nu?" Hierin leest u hoe u signalen van overbelasting herkent en wat u kunt doen om de balans terug te vinden.

U hoeft deze keuze niet alleen te maken

Iedere familie is anders. Er bestaat geen standaardoplossing. Sommige kinderen doen veel zelf en vinden daar voldoening in. Anderen kiezen ervoor om een deel van de ondersteuning te organiseren. Beide keuzes kunnen passend zijn. Belangrijk is dat de oplossing niet alleen goed is voor uw ouders, maar ook vol te houden is voor u.

Wilt u weten welke ondersteuning mogelijk is?

Wanneer u merkt dat de zorg steeds meer tijd vraagt, kan het prettig zijn om samen te kijken welke ondersteuning passend is. Soms is een vast en vertrouwd gezicht al voldoende om meer rust te brengen in het dagelijks leven van uw ouder én van uzelf.

Gea Thuis helpt families bij het vinden van een passende ondersteuner via de Regeling Dienstverlening aan Huis. Tijdens een vrijblijvend adviesgesprek bespreken we uw situatie en denken we graag met u mee.

Wilt u meer weten over de mogelijkheden? Lees dan ook "Hoe regel ik hulp voor mijn ouders zonder alles zelf te doen?" of neem vrijblijvend contact met ons op voor persoonlijk advies.